Eerst en vooral een opmerking. "Delibereren" betekent niet: een leerling die onvoldoendes heeft voor bepaalde vakken alsnog doorlaten. Maar in de wandeling gebruiken we het woord wel eens in die betekenis.

1. Op basis van welke gegevens beslissen leraars of mijn zoon of dochter geslaagd is ?
 
De studieresultaten zijn belangrijk, maar minstens even belangrijk is de manier waarop een leerling die heeft gehaald...
 
1. Aan elk leervak wordt een aantal punten toegekend per trimester. Per lesuur zijn dat 100 punten in de tweede en de derde graad (40 punten voor het eerste, 30 voor het tweede en nog eens 30 voor het derde trimester), 90 punten in de eerste graad (30 punten per trimester).
 
Een leervak dat drie lesuren per week heeft, telt dus mee voor 300 punten (120 - 90 - 90), in de eerste graad voor 270 (90 - 90 - 90). Een deel van die punten wordt berekend op de resultaten die de leerlingen doorheen het schooljaar behalen op de dagelijkse toetsen, herhalingsoverhoringen, eventuele persoonlijke taken (afhankelijk van het vak), huistaken, enz. kortom alles wat de leraars quoteren en waarvan de cijfers op de maandelijkse rapporten verschijnen. Het "dagelijks werk" telt in de eerste graad voor de helft, in de tweede graad voor één derde, in de derde graad voor één vierde van het totaal aantal punten.
 
De rest van het totaal zijn de resultaten van de proefwerken. In de eerste en de tweede graad zijn er drie reeksen proefwerken (één per trimester), in de derde graad twee (één het eerste en één het derde trimester). In het vijfde jaar zijn er wel enkele proefwerken tijdens de laatste week van het tweede trimester.
 
2. Het totaal aantal behaalde punten en de behaalde punten voor de afzonderlijke vakken spelen weliswaar een grote rol in de eindbeslissing, maar er zijn nog andere elementen. Uiteraard houden de leraars ook rekening met de studiehouding, de inzet van een leerling. Bij de eindbeslissing spelen de beslissingen en adviezen mee van de klassenraden die in de loop van het schooljaar zijn gehouden en opgetekend staan in het dossier van een leerling. Werden die opgevolgd en hoe ? Ligt het eindresultaat in de lijn van de verwachtingen of niet ? Het uitgangspunt is steeds: kan de leerling het volgend schooljaar slagen ?
 
3. Tenslotte kunnen er persoonlijke omstandigheden zijn in bepaalde gevallen waarmee rekening moet worden gehouden.
 

2. Wat is een klassenraad ?
 
"Klassenraad" gebruiken we in twee betekenissen:
- een vergadering waarop alle leraars die aan een bepaalde groep leerlingen lesgeven, de leerlingen bespreken;
- de groep leraars die aan een bepaalde groep leerlingen lesgeven.
 
Tijdens het schooljaar komen de leraars geregeld samen om hun ervaringen met de klasgroep samen te leggen en te bespreken. Ze vergelijken de studieresultaten en stellen, indien nodig, zgn. "remediërende" maatregelen voor. Deze vergaderingen heten "begeleidende" klassenraden.
Op het einde van het schooljaar komt de klassenraad bijeen en kent aan de leerlingen een oriënteringsattest toe. Dan spreekt men van "delibererende" klassenraden, in de wandeling: "deliberaties".
 

3. Wanneer wordt er gedelibereerd ?
 
Er wordt tweemaal gedelibereerd. De eigenlijke deliberatie heeft plaats in juni. Op dat ogenblik moet de klassenraad de eindbeslissing nemen. Maar in uitzonderlijke gevallen kan de beslissing worden uitgesteld omdat de beschikbare gegevens niet voldoende zijn of tegenstrijdig. Dan moet de leerling bijkomende proeven doen. Op basis daarvan wordt opnieuw gedelibereerd in augustus. De resultaten van de bijkomende proeven worden dan gevoegd bij wat reeds geweten was. Op basis van gans het dossier kent de klassenraad dan een attest toe.
 

4. Wat is een attest ?
 
Het "attest" heet voluit: oriënteringsattest. Het geeft het oordeel van de klassenraad over de slaagkansen van een leerling in het volgend schooljaar. Er zijn drie vormen: het oriënteringsattest A, B en C.
 
1. Met een A-attest ("oriënteringsattest A") mag een leerling zonder beperkingen over naar een volgend leerjaar. De leerling is geslaagd.
 
2. Met een B-attest ("oriënteringsattest B") mag een leerling over naar een volgend leerjaar, maar er zijn beperkingen: bepaalde studierichtingen of onderwijsvormen worden uitgesloten. De leerling is geslaagd, maar als hij absoluut een uitgesloten richting wil blijven volgen, zal hij het jaar moeten overdoen.
 
3. Met een C-attest ("oriënteringsattest C") mag een leerling niet over naar een volgend leerjaar. De leerling is niet geslaagd.
 

5. Waarom heeft mijn zoon of dochter geen herexamen gekregen?
 
Het vroegere herexamen bestaat niet meer, hoewel de benaming nog wordt gebruikt. De klassenraad beschikt na een schooljaar observatie van de studiehouding, na twee of drie proefwerken per vak, na vele toetsen die tijdens het jaar werden afgenomen, over voldoende gegevens om in juni een gefundeerde eindbeoordeling uit te spreken. Wanneer de resultaten van een leerling onvoldoende zijn, moet hij de gevolgen daarvan aanvaarden. Er komt geen tweede kans. Enkel bij ongeval of ernstige ziekte b.v. kan de klassenraad aan een leerling een bijkomende proef vragen (maximum 4), omdat de leraar(s) vinden over onvoldoende gegevens te beschikken om tot een realistisch oordeel te komen. Die proef is dan zo opgevat dat alle twijfel over de slaagkansen in het volgend schooljaar worden weggenomen. Op basis daarvan kan de klassenraad dan einde augustus adviseren over het oriënteringsattest dat zal worden toegekend.