Sint-Jan Berchmanscollege

Het gebouw aan de Meir -het werd steevast de "nieuwbouw" of de "voorbouw" geheten- dateerde van 1972. Het strakke betonnen gebouw verving een statig herenhuis, dat het college in 1890 kocht, samen met het uitgestrekte terrein erachter. Tot 1969, toen het werd afgebroken, was dat gebouw het gelaat van Sint-Jan langs de Meir.

De beslissing om het herenhuis niet te renoveren, maar gewoonweg af te breken, zorgde toen voor heel wat discussie. De bedoeling was het inwonend personeel -priesters, zustergemeenschap en een aantal bedienden- een minimum aan modern wooncomfort te verschaffen, iets wat ze tot dan toe hadden moeten missen (stromend water op de kamers, een badkamer hadden die mensen nooit gekend). En daartoe was het bestaande gebouw niet geschikt. Bovendien kon de benedenverdieping van de nieuwbouw worden verhuurd als winkelruimte, waardoor het gebouw althans voor een deel zichzelf terugbetaalde.

Toen ik in 1980 op het college begon, woonden er nog: de zusters, de directeur Z.E.H. Peeters (die er ook zijn bureau had), de EE.HH Van Den Wijngaert, Leens, Hermans, Leysen, Van Den Broeck en Huygh, de (legendarische) portier Louis Schrayen en de al even legendarische Constant Callens, die de boekhouding deed. Helemaal bovenaan was de lerarenkamer ingericht, en nog een trapje hoger, de "panoramazaal"

Naarmate de vaste bewoners één na één weggingen, en het leerlingenaantal de pan uitrees door de vlucht uit het VSO, verhuisden de administratieve diensten (prefect, economaat, secretariaat) naar de Meir. Daar waren de nodige voorzieningen (telefoon en kabel) aanwezig die noodzakelijk werden toen ook de schooladministratie volledig geïnformatiseerd werd, zodat een omschakeling geen al te ingrijpende werkzaamheden vroeg.

Het gebouw aan de Meir raakte echter de laatste jaren werkelijk uitgeleefd. De onderhoudskosten, laat staan de kosten voor een grondige renovatie kon een vrije school zoals Sint-Jan niet meer aan. Men zocht naar andere oplossingen. Gezien de enorme grondprijzen aan de Meir lag een verkoop voor de hand. De Italiaanse zakenman die de winkel op de benedenverdieping huurde, de heer Marotta, wou de gebouwen van het college kopen. De volledige school kreeg hij niet, wel de gebouwen aan de Meir en een groot deel van de tuin en de blok die aan de tuin grenst, op voorwaarde dat de zuilengalerij en de gevel heropgebouwd zou worden. Dat zal inderdaad gebeuren op de kleine speelplaats, die daardoor heel wat ruimer zal worden en vooral een fraaier uitzicht zal krijgen.

Dat alles heeft de laatste jaren gezorgd voor een roddelcampagne zonder weerga, waartoe ook de schrijvende pers veel heeft bijgedragen door een ongenuanceerde berichtgeving. De geruchtenmolen draait nog altijd op de Sinksenfoor van de roddel: Sint-Jan is failliet, Sint-Jan wordt gesloten, Sint-Jan wordt afgebroken, enz. Allemaal omdat de mensen het Sint-Jan Berchmanscollege identificeren met de Meir, terwijl de eigenlijke school steeds in de Jodenstraat is geweest en daar nog steeds is.

Ondertussen wachten wij nog steeds... De verbouwingswerken zijn nog niet begonnen. Laatste ontwikkelingen:
19 augustus 2003 - de Vlaamse Dienst voor monumenten en Landschappen wil dat de huidige gebouwen en de tuin bewaard blijven in hun huidige toestand;
2 oktober 2003 - de historische gebouwen van het college worden voorlopig geklasseerd als beschermd monument;
10 januari 2004 - Gazet van Antwerpen meldt dat de klassering nog in 2004 definitief zal worden: Er werden geen bezwaarschriften ingediend, waardoor de beschermingsprocedure nu in gang gezet wordt. "Nog in 2004 wordt het beschermingsbesluit verwacht," zegt een medewerkster van de stedelijke dienst Monumentenzorg.
18 juni 2004 - Gazet van Antwerpen meldt dat de klassering definitief is: Paul Van Grembergen (Spirit), uittredend minister van Patrimonium, ondertekende donderdag het beschermingsbesluit van het Militait Hospitaal. Ook het Stanislascollege in Berchem en het Sint-Jan Berchmanscollege in Antwerpen zijn nu een monument. Geen afbraak en geen reconstructie van de gevel dus. Wij houden u verder op de hoogte!