Sint-Jan Berchmanscollege

Is er nog leven na(ast) Burgerlijk Ingenieur? Wiskunde: 6 i.p.v. 8 u.

Over de toelatingsproef:
VTK
KVIV
Imediair

Er is nogal wat te doen rond de toelatingsproef Burgerlijk Ingenieur. Minister Vanderpoorten wil die weg (voor een goed begrip: de proef is tot nu toe nog altijd verplicht en dat zal de komende jaren zo blijven!). De minister wordt hierin gesteund door een minderheid van de bedrijven en, uiteraard, ook door een aantal studenten. De ingenieursverenigingen en o.a. de meerderheid van de bedrijven (de rechtstreeks betrokkenen dus) willen dat de toelatingsproef behouden blijft. De recente aanpassingen aan de proef, waardoor de richting Burgerlijk Ingenieur toegankelijk is geworden voor leerlingen die in het ASO 6 u wiskunde hebben gevolgd in de derde graad, openen voldoende mogelijkheden voor de recrutering en garanderen meteen een voldoende kwaliteit bij de geslaagden, zeggen zij. Afschaffen van de toelatingsproef zal enkel leiden tot een groot aantal mislukkingen in het eerste jaar.

Eén van de argumenten om de proef af te schaffen was, dat een "verkeerde" keuze van de leerlingen in de humaniora (lees: een richting met te weinig wiskunde, maar lees ook: te weinig inzet en motivatie in het ASO) geen weerslag mag hebben op hun latere studieloopbaan... Ironisch genoeg zijn dat ook argumenten om de proef nu net te behouden: te weinig wiskunde is nu eenmaal te weinig wiskunde en te weinig inzet en motivatie, wel, daar hoeven we geen tekeningetje bij te maken ... een student Burgerlijk Ingenieur kan zich een gebrek aan werklust niet permitteren. Wie voldoende wiskundige vaardigheden bezit en wie gemotiveerd is, hoeft van de toelatingsproef geen schrik te hebben.

Het probleem van de "verkeerde studiekeuze" wordt echter meestal verkeerd voorgesteld door die mensen zonder veel ervaring met het ASO. Want wat ís een "verkeerde" studiekeuze nu eigenlijk? Met de toelatingsproef Burgerlijk Ingenieur in het achterhoofd betekent dat: te weinig wiskunde. Maar er zijn in het voortgezet onderwijs nóg richtingen natuurlijk, en dat er nog toelatingsproeven zijn, weten we allemaal. En ook Burgerlijk Ingenieur is meer dan alleen maar wiskunde.

Op Sint-Jan hebben we ons vorig schooljaar het hoofd gebroken over het vraagstuk: hoe garanderen we dat onze leerlingen een even degelijke wiskundige vorming krijgen als vroeger, zonder dat andere disciplines daaronder lijden. De vakkring wiskunde was de aangewezen instantie om een oplossing te zoeken en hun jarenlange ervaring met leerlingen van het zevende jaar, de BWV, bleek bepalend voor een eigen en uitgesproken visie op gans de situatie. Hun standpunt: de richtingen met 6 u wiskunde bieden de beste garanties voor succes in het hoger onderwijs!

Want wat constateerden ze?

Wel, het blijkt dat richtingen met 8u wiskunde
1. uiteraard een zeer goede voorbereiding bieden op de wiskunde in om het even welke richting in het voortgezet onderwijs, steeds op voorwaarde dat de leerling goede cijfers haalde natuurlijk(lees: van inzet en motivatie getuigde);
2. maar ook 2 u per week analytische meetkunde aanbieden en die zijn niet meer vereist zijn om aan studies Burgerlijk Ingenieur te beginnen, en zeker niet om andere studies aan te vatten;
3. verder te weinig fysica en te weinig chemie aanbieden (1 lesuur per week) om richtingen als geneeskunde, tandheelkunde, enz. aan te vatten, terwijl ook de burgerlijk ingenieurs nogal wat met wetenschappen te maken krijgen natuurlijk.
Leerlingen die in een richting met 8 u wiskunde slagen, zijn natuurlijk verstandige kleppers. Zij slagen in hun studies. Maar hun (vaak gehoorde) conclusie was en is: geen problemen voor wiskunde, meneer, maar fysica en chemie... dat heeft mij veel inspanning gekost. Om een lange zaak kort te maken: het blijkt dat een richting met 8 u wiskunde eigenlijk reeds te gespecialiseerd is. Want de extra uren voor wiskunde zijn ten koste van andere vakken.

En wat dan met richtingen met slechts 4 u wiskunde en met 6 u wetenschappen? Die bieden
1. uiteraard wél een zeer degelijke voorbereiding in fysica en chemie om welke richting ook uit te gaan in het voortgezet onderwijs;
2. maar bereiden duidelijk onvoldoende voor op de eisen voor wiskunde in nogal wat richtingen in het hoger onderwijs.
Van leerlingen die uit zo'n richting komen, hoor je net het omgekeerde verhaal: geen problemen met de wetenschappen, maar problemen met de wiskunde. Nogal wat leerlingen uit die richtingen komen eerst een extra jaar wiskunde volgen op Sint-Jan.

En wat was de logische conclusie?

1. Wij houden het bij richtingen met 6 u wiskunde per week. Het programma is daar, zowel qua inhoud als qua niveau, precies hetzelfde als in de richtingen met 8 u wiskunde. Analytische meetkunde (de 2 u extra) valt weg, maar dat vormt geen onmiddellijk probleem aangezien dat geen vereiste meer is op de toelatingsproef Burgerlijk Ingenieur.

2. Aan fysica en chemie worden nu 2 lesuren toegekend (in de richtingen met 8 u is dat 1 lesuur). Dat maakt wél een groot verschil: het programma van fysica en chemie is qua inhoud en qua niveau totaal anders voor 2 lesuren.

3. En eveneens belangrijk: andere vakken, meer bepaald de talen, krijgen nog voldoende aandacht, want, en dat vergeet gewoonlijk iedereen in heel deze discussie, de vereisten van het hoger onderwijs zijn ook op gebied van talenkennis niet te onderschatten.

Wie zich richt op het vak wiskunde en enkel het aantal uren bekijkt dat daaraan wordt besteed, kan het betreuren dat Sint-Jan geen 8 u wiskunde aanbiedt. Maar iedereen zal moeten toegeven dat de richtingen met 6 u wiskunde de beste aansluitingskansen bieden voor alle richtingen in het hoger onderwijs, wat ook de eisen zijn op gebied van wiskunde of wetenschappen. Geen "verkeerde keuzes" meer dus. Het blijkt immers dat leerlingen die 6 u wiskunde hebben gekregen het inderdaad alles behalve slecht doen bij de Burgerlijk Ingenieurs, integendeel zelfs (gegevens van de KULeuven). Wat Sint-Jan betreft moet de toelatingsproef blijven bestaan en onze leerlingen zijn er klaar voor.